Zand

De tertiaire bouwzanden ten oosten van de zenne

Ten oosten van de zenne komt de grootste variëteit van zanden voor. Bijna alle ouderdommen zijn vertegenwoordigd, van het Paleoceen in het zuiden tot het jonge Tertiair in de Noorderkempen.

Brussel zanden.

Zandgroeven Bouillon behoort geografisch tot de "Brussel zanden", gesitueerd in Oostelijk Brabant, tussen Zenne en Gete en meer in het bijzonder in het Dijlebekken. Het dikke complex zanden vult de getijdegeulen op die uitgeschuurd werden tijdens het Bruseliaan event. In de diepste geulen zou de maximale dikte wel 80m kunnen bereiken. Van onderen naar boven is er een duidelijke verfijning van de korrelgrootte.

Krakenberg zand

De Krakenberg (Bierbeek) is waar Zandgroeven Bouillon ontgint. De onderste opvuling bestaat uit subhorizontale zandpaketten die overwegend tusen 1m en 2m dik zijn. Ieder pakket bestaat uit schuine lagen die afhellen naar het noord-noord-oosten. Ze zijn afgezet op de flank van zandbanken die in die richting aangroeiden, volgens de vloedstroom die uit de atlantische oceaan toen hier in de Noordzee belandde.

De stroming was sterk, zodat het zand middelmatig tot bijna grofkorrelig is. Het bevat wel dunne laagjes klei die die bezonken wanneer de waterbeweging stil viel tijdens de tijdkentering. Uit de regelmatig variërende afstand van de kleilaagjes kan men opmerken dat, evenals nu, springtij en doodtij elkaar opvolgden in een maancyclus van 28 dagen. Door verkiezeling ontstaan zandsteenconcreties die de gelaagdheid volgen, ook allerlei graafgangen zijn versteend (zie foto).

Het zand vormt soms langgestrekte zandlichamen die geometrisch zeer verwant zijn aan de Vlaamse Banken en waarvan de Krakenberg in Bierbeek een uitstekend voorbeeld is. Het is sinds lang ontgonnen als een uitstekend algemeen bouwzand. Wel moeten de zandsteenconcreties worden verwijderd. Het gebruikt als betonzand is afhankelijk van de hoeveelheid kleilaagjes. De voorraden zijn belangrijk en de ideale ontginningsplaatsen zijn die waar de grootste dikte boven de watertafel beschikbaar is. Voor de nabestemming dient er rekening mee te worden gehouden dat deze uitstekende waterlaag intensief ontgonnen wordt.

Bron: "Delfstoffen in Vlaanderen" ISBN 90-75463-09-X